-¯Ã’¹§ŒÖu.. F ÂÌJh X¶¾ÕÊ-«Õ§ŒÖu..

ÆD ŠÂ¹ Ÿ¿ª½z-Â¹×œË ŸÄyªÃ «*aÊ 'ÅÃu’¹§ŒÕuÑ ’íX¾p-Ÿ¿Ê¢. ÆX¾p-šËÂË ¯Ã’¹§ŒÕu '¦µ¼Â¹h-¤ò-ÅŒÊÑ (1942) ®ÏE-«Ö©ð ʚˢ*, N¬ì-†¾-„çÕiÊ ‘ÇuA ®¾¢¤Ä-C¢-Íê½Õ. ꪺÕÂà X¶Ï©Õtq æXª½ÕÅî ²ñ¢ÅŒ¢’à EªÃtº ®¾¢®¾n ‚ª½¢-Gµ¢* '¦µÇ’¹u-©ÂË~tÑ (1943) EJt¢-Íê½Õ. ¯Ã’¹§ŒÕu ¦Ç’à ®¾¢U-ÅÃ-¦µÇu®¾¢ Íä®Ï-Ê-„ê½Õ. «Õ¢* ’ÓŌ¢, ’íX¾p Ê{Õœ¿Õ. Æ¢ÍäÅŒ, “¬ì§çÖ-Gµ-©Ç-†¾ß©Õ ‚§ŒÕEo 'ÅÃu’¹§ŒÕuÑ Â¹Ÿ±¿ÊÕ B®¾Õ-¹×E EJt¢-ÍŒ-«Õ-¯Ãoª½Õ. ‚§ŒÕ-ÊÂ¹Ø ÆGµ-©Ç†¾ …¢C ’¹Ê¹, ‚ “X¾§ŒÕ-ÅŒo¢©ð ÅŒ©-«á-Ê-¹-©-§ŒÖuª½Õ. “’¹¢Ÿ±Ä©Õ Aª½-’¹-„ä-¬Çª½Õ; Aª½Õ-„Ã-§Œâª½Õ “¤Ä¢ÅÃ-©Â¹× „çRx X¾J-¬ð-Ÿµ¿-Ê©Õ Íä¬Çª½Õ. «Õ£¾É «Õ£¾É ®¾¢UÅŒ NŸÄy¢-®¾Õ-©ÊÕ ÅŒÊ ÂêÃu-©-§ŒÖ-EÂË ‚£¾Éy-E¢*, „ÃJÅî ÅÃu’¹§ŒÕu ¹%ÅŒÕ-©-OÕŸ¿ Dª½` ÍŒª½a©Õ Íä¬Çª½Õ. ‚ ªîV©ðx ꪺÕÂà „ÃJ ÂêÃu-©§ŒÕ¢, ŠÂ¹ ®¾¢UÅŒ N¬Áy-N-ŸÄu-©-§ŒÕ¢©Ç, ®¾¢UÅŒ E©-§ŒÕ¢©Ç, ¹@Ç-¬Ç-©©Ç ¦µÇ®Ï¢-*¢-Ÿ¿E, ꪺÕÂà ‚X¶Ô-®¾Õ©ð X¾E Íä®ÏÊ «œ¿x-«ÖE N¬Áy-¯ÃŸ±¿¢ Íç¤Äpª½Õ. Âí¢ÅŒ-«-ª½Â¹Ø ¹Ÿ±¿ Æ©Õx-¹×Êo ÅŒªÃyÅŒ, Ÿ¿ª½z-¹Ōy ¦ÇŸµ¿uÅŒ ‡«-JÂË ÆX¾p-èã-¤Äp©ÇÐ ÆE éÂ.N.-骜Ëf , G.‡-¯þ.-骜Ëf©Ç¢šË «Õ£¾É «Õ£¾Ý-©ÊÕ ÆJn¢-Íê½Õ ¯Ã’¹§ŒÕu. éÂ.N.Ð '§çÖT „ä«ÕÊÑ ÍŒª½a©ðx …¯Ãoª½Õ. G.‡¯þ. «Õªî ¹Ÿ±Ä-¯äy-†¾-º©ð …¯Ãoª½Õ. Æ¢Ÿ¿Õ-¹E ƒŸ¿lª½Ö ŠX¾Ûp-Âî-©äŸ¿Õ. ÆX¾p-šË-„Ã@ÁÙx Æ¢Åä! ŠÂ¹-²ÄJ ŠÂ¹ˆ *“ÅŒ„äÕ Íäæ®-„ê½Õ. „çáÅŒh¢ ¹%†Ï, Ÿ¿%†Ïd Æ¢Åà ŸÄEOÕŸä …¢œäC. Æ¢Ÿ¿Õê ÆN Ÿ¿¬Ç-¦Çl©Õ ’¹œË-*¯Ã «Õ£¾Ç-ÅŒh-ª½-„çÕiÊ *“ÅÃ-©Õ’à ͌J-“ÅŒ©ð E©-¦-œË-¤ò-§ŒÖªá.

''‡©Ç’¹Ö ¹Ÿ±Ä ÍŒª½a©Õ Íä¬Çª½Õ. ®¾¢UÅŒ NŸÄy¢-®¾Õ-©Åî ¹ØÍŒÕE ®¾©-£¾É©Õ B®¾Õ-¹×-¯Ãoª½Õ. OÕêª œçjª½Â¹×d Í秌Õu¢œËÑÑ Æ¯Ãoª½Õ “¬ì§çÖ-Gµ-©Ç-†¾ß©Õ. ¯ÃÂ¹× ‚ ÆÊÕ-¦µ¼«¢ ©ä¹-¤ò-ªá¯Ã, Ÿ¿ª½z-¹Ōy¢ ÍäX¾-{d-«-©®Ï «*a¢CÑÑ ÆE ÍçæXp-„ê½Õ ¯Ã’¹§ŒÕu. ‰Åä ''‚§ŒÕ-Ê©ð Ê{Õœ¿Õ «Ö“ÅŒ„äÕ Âß¿ÕÐ ŠÂ¹ ’íX¾p Ÿ¿ª½z-¹ל¿Õ Â¹ØœÄ …¯Ãoœ¿ÕÑÑ ÆE L¢’¹-«âJh ÍçæXp-„ê½Õ. ÅÃu’¹-ªÃV ªÃ®ÏÊ Â¹%ŌթÕ, \§äÕ ®¾¢Ÿ¿-ªÃs´©ðx ªÃ®Ï …¢šÇ-ªî-ÊE, X¾¢œË-ÅŒÕ-©Åî ‚©ð-ÍŒÊ Íä®Ï, ®¾«á-“ŸÄ© ªÃX¶¾Õ-„Ã-ÍÃ-ª½uÅî ¹ØÍŒÕ-¯Ãoª½Õ ¯Ã’¹§ŒÕu. “®ÏˆX¾Ûd ªÃ®¾Õ-¹×-¯Ãoª½Õ. ŠÂ¹ ÆŸ¿Õs´-ÅŒ-„çÕiÊ ®¾¢UÅŒ Ÿ¿%¬Áu Âëu¢’à ‚N-†¾ˆ-J¢-ÍÃ-©E D¹~ «£ÏÇ¢-Íê½Õ. «u§ŒÕ-„çÕi¯Ã “X¾§ŒÖ-®¾-ªá¯Ã ©ã¹ˆ Í秌Õu-¹Ø-œ¿-Ÿ¿-ÊÕ-¹×-¯Ãoª½Õ. Eª½¢-ÅŒª½«â ¹%†Ï Íäæ®h ŠÂ¹ ®¾¢«-ÅŒqª½¢ åXj¯ä X¾šËd¢CÐ “®ÏˆX¾Ûd ÅŒ§ŒÖª½Õ Í秌Õu-œÄ-EÂÌ, ³Ä{Õq ªÃ®¾Õ-Âí-œÄ-EÂÌ. ÅÃu’¹§ŒÕu ÆÊo’à L¢’¹-«âJh, «C-Ê’Ã œË.æ£Ç-«Õ-©ÅŒ, ÅÃu’¹§ŒÕu ¦µÇª½u’à G.•-§ŒÕ«ÕtÐ Eª½g-§ŒÕ-„çÕi-¯Ãª½Õ. ¹%ÅŒÕ-©Â¹× ªÃ’éÕ, ®¾yªÃ©Ö ÅÃu’¹-ªÃV „Ãêª Â¹Lp¢* …¢Íê½Õ ’¹Ê¹, „ÚËE ¹*a-ÅŒ¢’Ã Æ«Õ©Õ Í秌Öu-©E, ¦µÇ«-§Œá-¹h¢’à ’ÃÊ¢ Í秌Öu-©E, ¯Ã’¹§ŒÕu ®¾¢UÅŒ¢ ÍäX¾-šÇdª½Õ. ‡„þÕ.-‡.-éª-£¾Ç-«Ö¯þ ͵çŒÖ-“’¹-£¾Ç-¹ל¿Õ. 'ÅÃu’¹-§ŒÕuÑ©ð £¾Ç%Ÿ¿§ŒÕ ®¾p¢Ÿ¿Ê ¹L-T¢Íä Ÿ¿%¬Çu-©Õ-¯Ãoªá. «Õ£¾É-ªÃ-èÇ-„ê½Õ ÅÃu’¹§ŒÕu ’ÃÊ¢ N¯Ã-©E ‚P¢* Ê’¹©Õ, ¯ÃºÇ©Ö X¾¢XÏ ‚²Än-¯Ã-EÂË ‚£¾Éy-Eæ®h ÅÃu’¹§ŒÕu 'ECµ Íé ®¾ÕÈ«Ö, ªÃ«áE ®¾EoCµ ®¾ÕÈ«ÖÑ ÆE B“«-©ð-ÍŒÊ Íä®Ï, ÂÃÊÕ-¹©Õ Aª½-®¾ˆ-Jæ®h ÆÊo-’ê½Õ, «CÊ «Õ¢œË-X¾-œÄfª½Õ. ƒ¢ÅŒ-šËÅî ÅŒ«Õ Ÿ¿J“Ÿ¿¢ BJ¤òŌբ-Ÿ¿-ÊÕ-¹ע˜ä ÅÃu’¹§ŒÕu æXŸ¿-J-Âïäo «J¢*Ê¢Ÿ¿ÕÂ¹× Æ®¾£¾Çu¢ ¤Ä©-§ŒÖuª½Õ; ®¾¢¦¢Ÿµ¿¢ Åç¢ÍŒÕ-¹×E „äª½Õ ÂÃX¾Ûª½¢ åXœ¿-Åê½Õ.

ÅÃu’¹§ŒÕu ¦µÇª½u «Õª½-ºË¢Íä «á¢Ÿ¿Õ '«â®Ï-„Ã-§ŒÕ梄 ƒÍäa X¶¾Õ{d¢, ÅÃu’¹§ŒÕu *«-J©ð ¦µ¼’¹-«-Ÿçj¹u¢ Íç¢Ÿä Ÿ¿%¬Áu¢ “X¾A “æX¹~-¹×-œË-©ðÊÖ ‚wª½lÅŒ E¢X¾Û-Åêá. ªîV©Õ ’¹œ¿Õ-®¾Õh-Êo-ÂíCl ÅÃu’¹§ŒÕu ¹%P¢-*-¤ò§äÕ Æ¢A«Õ X¶¾Õ{d¢©ð „äÕ¹-XýÅî ‚§ŒÕÊ «á‘ÇEo «ÖJaÊ “X¾®ÏŸ¿l´ „äÕ¹Xý ¹@Ç-ÂÃ-ª½Õœ¿Õ £¾ÇJ-¤Ä-Ÿ¿-ÍŒ¢“Ÿ¿ ÍŒÖXÏÊ “¤ÄOºu¢ Æ®¾-«Ö-Ê-„çÕi-ÊC!

“X¾§ŒÖ’¹ ʪ½-®Ï¢-£¾Ç-¬Ç®ÏY, ƬÁy-ÅÃn«Õ ÅÃu’¹§ŒÕu P†¾ßu-©Õ’à ʚËæ®h, ŠÂ¹ Ÿ¿%¬Áu¢©ð ÅÃu’¹§ŒÕu ¤Ä{Lo æ£Ç@ÁÊ Íäæ® “¤ÄÅŒ©ð X¶¾Õ¢{-²Ä© ¹E-XÏ-²Ähª½Õ. ‰Åä X¶¾Õ¢{-²Ä© ‚ ®¾¢¦µÇ-†¾º ÍçX¾p-«-©®Ï «*a-Ê-X¾Ûpœ¿Õ ''ÍçX¾p¹ ÍçX¾p¹ ÅÃu’¹-ªÃ-•-²ÄyNÕ „ÃJ ®¾¢U-ÅÃEo æ£Ç@ÁÊ Íäæ® ®¾¢¦µÇ-†¾º ÍçX¾p-œ¿«Ö!ÑÑ ÆE ¦ÇŸµ¿-X¾-œËÅä, ¯Ã’¹§ŒÕu ÊÍŒa-èãXÏpÐ ''ŸÄEê¢©ä ¯Ã§ŒÕ¯Ã. „䆾„äÕ Â¹ŸÄ! ¦µ¼N-†¾u-ÅŒÕh©ð ÊÕ«Ûy ’íX¾p ’çŒÕ-¹×-œËN Æ«Û-ÅëÛ. ƒ©Ç¢šË ®¾¢¦µÇ-†¾-º©Õ ÍçæXp Æ«-®¾ª½¢ FêÂ-«á¢-{Õ¢C?ÑÑ Æ¯Ão-ª½Õ{. 'ÅÃu’¹-§ŒÕuÑ©ð Ÿíª½-²Äy-NÕÂË X¶¾Õ¢{-²Ä© ¤ÄœÄª½Õ ’ÃE, ÅŒªÃyÅŒ ÅŒªÃyÅŒ «*aÊ “XÏ¢{Õq©ð ‚ ¤Ä{ ©äŸ¿Õ. X¶¾Õ¢{-²Ä©, ƬÁy-ÅÃn«Õ, ‹T-ªÃ© «¢šË-„ê½Õ ®¾¢UÅŒ ¬ÇÈÂ¹× ®¾£¾É-§ŒÕ-X¾-œÄfª½Õ ¤Ä{ ¤Äœ¿-œ¿¢©ð ¯Ã’¹-§ŒÕu-’ÃJ NŸµÄ-Ê„äÕ ¯ÃÂ¹× ‚Ÿ¿ª½z¢ ÆE X¶¾Õ¢{-²Ä© ÍçæXp-„ê½Õ. X¾ÜèÇ-«Õ¢-C¢-ª½-©ðE N“’¹-£¾É©Õ ¤òªá-Ê-X¾Ûpœ¿Õ „ÚË-Â¢ ÅÃu’¹§ŒÕu „çÅŒÕ-¹×ÅŒÖ ¤ñ¢CÊ ‚„ä-Ÿ¿Ê, ¦ÇŸµ¿ ‚ «Õ£¾É-Ê-{Õ-œË꠲ğµ¿u¢Ð ÆEXÏ®¾Õh¢C. ÅÃu’¹§ŒÕu ‡Ÿ¿Õ{ ¹Ø*-X¾ÜœË ¦µÇ’¹-«-ÅŒÕ©Õ '«ÕŸµ¿Õ-ªÃ-Ê-’¹-J©ðÑ ¤Ä{Åî ƒ*aÊ ¯Ã{u Ÿ¿%¬Áu¢ ®¾£¾Ç-•-ÅÃy-EÂË Ÿ¿’¹_-ª½©ð …¢œË ‚Ê¢-Ÿ¿-X¾-ª½Õ-®¾Õh¢C. ¨ “X¾Ÿ¿-ª½z-Ê©ð ¤Ä©ï_Êo *¯Ão-ª½Õ-©©ð {¢’¹Õ-{ÖJ “X¾ÂìÁ¢ X¾¢ÅŒÕ©Õ «ÕÊ-«Õ-ªÃ©Õ “X¾«á-È¢’à …¢œ¿œ¿¢ *Êo N¬ì†¾¢.

ªÃ§ŒÕ-“¤ò©Õ ®¾Õ“¦-£¾Çtºu¢, Ÿíª½-²ÄyNÕ, ¯ÃuX¾A ¯ÃªÃ-§ŒÕº «âJh, ‡„þÕ.-®Ï.-ªÃ-X¶¾Õ-«¯þ, éÂ.N.-®¾Õ-¦Çs-ªÃ«Û, „äŸÄ¢ÅŒ¢ ©ÂÌ~t-ÂâŌ¢, ®¾G-ÅÃ-ŸäN „ç៿-©ãj-Ê-„ê½Õ ÅŒÂËˆÊ ¤Ä“ÅŒ©Õ Ÿµ¿J¢-Íê½Õ. «Õ“ŸÄ-®¾Õ-©ðE ÊÖušð¯þ ®¾ÖdœË-§çÖ©ð EªÃtº¢ •J-T¢C. ªÃ«Õ-ªÃV ¹-@ÇŸ¿ª½z-¹Ōy¢ «£ÏÇ¢-*, C¯Ã¥é ˜ã£¾Ç-ªÃF ¬Á¦l´-“’¹-£¾Çº¬ÇÈ Eª½y-£ÏÇ¢-Íê½Õ.

ÅÃu’¹§ŒÕu åXŸ¿l© «á¢Ÿ¿Õ ¹ØÍŒÕE, '‡¢Ÿ¿ªî «Õ£¾É-ÊÕ-¦µÇ-«Û©ÕÑ ¤ÄœË-ÊX¾Ûpœ¿Õ ‚ åXŸ¿l©Õ ‡¢ÅŒ’à ŌÊt-§Œá-©ãj-¯Ãªî Æ©Çê’ “æX¹~-Â¹×©Ö ÅŒÊt-§ŒÕÅŒy¢ Í碟¿Õ-Åê½Õ. ŠÂ¹ ®¾¦µ¼©ð “X¾‘ÇuÅŒ ®¾¢UÅŒ NŸÄy¢-®¾Õœ¿Õ, \®¾Õ-ŸÄ®¾Õ Íç¤Äpª½Õ; ''‡¢Ÿ¿ªî «Õ£¾É-ÊÕ-¦µÇ-«Û©Õ ¹%AE ‡¢Ÿ¿-骢-Ÿ¿ªî «Õ£¾É-’Ã-§ŒÕ-Â¹×©Õ ‚©-XÏ-²Ähª½Õ. ÂÃE, 'ÅÃu’¹-§ŒÕuÑ©ð ¯Ã’¹-§ŒÕu-’ê½Õ ¤ÄœË-ÊŸä ®¾éªj-ÊD, ¹*a-ÅŒ-„çÕi-ÊD, ÅÃu’¹-ªÃ• ®¾yªÃ-©ÊÕ ¤òL …ÊoD!ÑÑ

®ÏE«Ö ‚ª½¢-¦µ¼¢©ð ˜ãjšË©üq Êœ¿Õ-®¾Õh-Êo-X¾Ûpœ¿Õ, ²Ä«Õ-„䟿 X¾ª¸½Ê¢ NE-XÏ-®¾Õh¢C. ‡¢ÅŒ »*ÅŒu¢! ÅŒÊÂË UÅŒ¢, ®¾¢UÅŒ¢ ®¾J’à ¹ן¿-ª½E ŠÂ¹ ®¾¢Ÿ¿-ª½s´¢©ð N®¾Õ-é’Ah ¦§ŒÕ-šËÂË „ç@ÁÅÃœ¿Õ ÅÃu’¹§ŒÕu. “X¾X¾¢-ÍŒ-«Õ¢Åà ®¾¢U-ÅŒ-«Õ-§ŒÕ¢’à ¹E-XÏ-®¾Õh¢C. XÏ{d© ¹ØÅŒ©Õ, ŌՄçÕtŸ¿ ª½—¢Âê½¢, ’¹¢{-„Ã-ªá¢X¾Û, OÍä ’ÃLÐ ÆFo ®¾¢U-Åïäo ®¾Õp´J¢-X¾-èä-²Ähªá.

Ê{Ê, Ÿ¿ª½z-¹Ōy¢ ƒÅŒª½ ¬ÇÈ©Ö ÆFo ¹@Ç-ÅŒt-¹¢’Ã, …Êo-ÅŒ¢’à ¹E-XÏ¢Íä 'ÅÃu’¹§ŒÕuÑ *“ÅÃ-EÂË Æª½-„çj-¯Ã-©Õ’¹Õ ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ©Õ! ‰Åä §äբР‡Eo «¢Ÿ¿© ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ-©-éÂj¯Ã ÆC ’íX¾p *“ÅŒ„äÕ! ¨ *“ÅŒ„äÕ ¯Ã’¹-§ŒÕuÂË ÆX¾Ü-ª½y«â, Æ®¾-«Ö-Ê«â ‰Ê ’õª½« “X¾‘Çu-ÅŒÕ©Õ Â¹Lp¢-*¢C. „çÕi®¾Öª½Õ «Õ£¾É-ªÃ-èÇ-„ê½Õ ªÃ•-¦µ¼-«-¯Ã-EÂË ¯Ã’¹-§ŒÕuE ‚£¾Éy-E¢*, ¦¢Ÿµ¿Õ-’¹º¢, NŸÄy¢-®¾Õ© ®¾«Õ-¹~¢©ð ®¾ÅŒˆ-J¢*, 101 ¦¢’ê½Õ ¯ÃºÇ©Õ ¦£¾Ý-¹-J¢-Íê½Õ. Aª½Õ-„Ã-ÊÖª½Õ «Õ£¾É-ªÃèÇ ÅŒÊ Ÿ¿ªÃs-ª½Õ©ð ¯Ã’¹§ŒÕu’ÃJÂË ¤ÄŸ¿-X¾Ü• Íä¬Çª½Õ! 'ÅÃu’¹§ŒÕuÑ X¶¾ÕÊÅŒ ÆD!