close

ప్ర‌త్యేక క‌థ‌నం

రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార

కరవు రైతుకు కొంత ఉపశమనం 
హంద్రీ నీవా, గాలేరు నగరిలతో నిండిన జలాశయాలు 
తీవ్ర వర్షాభావంలోనూ నిండిన చెరువులు 
అనంతపురం, కడప జిల్లాలో భిన్నమైన దృశ్యాలు

రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార

కరవుతో అతలాకుతలమవుతున్న సీమలో కొన్ని ప్రాంతాలను కృష్ణా జలాలు సుసంపన్నం చేశాయి. సాధారణ వర్షపాతం కూడా నమోదు కాక సాగులో నానా అవస్థలు పడుతున్న రైతాంగం కాసింత ఉపశమనం పొందారు. అనంతపురం, కడప జిల్లాల్లో అనేక జలాశయాలు నేడు కళకళలాడుతూ కనిపిస్తున్నాయి. హంద్రీనీవా సుజల స్రవంతి పరుగులు తీస్తూ చెర్లోపల్లి జలాశయాన్ని నింపి చిత్తూరు జిల్లాలో అడుగు పెట్టింది. గాలేరు నగరి అవుకు టన్నెలు దాటి గండికోటను సుసంపన్నం చేసి మరిన్ని జలాశయాలకు చేరింది. చెరువులు నీటితో నిండి దాహార్తి తీరుస్తున్నాయి. భూగర్భ జలమట్టాలు పెరిగి భవిష్యత్తుకు భరోసా కలిగిస్తున్నాయి. ట్యాంకర్లపైన ఆధారపడి  నీటి అవసరాలు తీర్చుకునే ప్రాంతాల సంఖ్య తగ్గుముఖం పట్టింది. చీనీ, అరటి తోటలు పచ్చదనాన్ని సంతరించుకున్నాయి. కరవు కష్టాలను తీర్చిన కృష్ణమ్మ  అన్నపూర్ణగా తన పేరు సార్థకం చేసుకుంది.

రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార

బొమ్మరాజు దుర్గాప్రసాద్‌, ఈనాడు ప్రత్యేక ప్రతినిధి

న్యూస్‌టుడే బృందంతో కలిసి అవి ఎనభైల నాటి రోజులు.  శ్రీశైలం జలాలను కరవు సీమకు మళ్లించేందుకు హంద్రీనీవా సుజల స్రవంతి పథకం కోసం క్షేత్రస్థాయిలో ఇంజినీర్లు సర్వే చేస్తున్న సమయం. ప్రముఖ ఇంజినీరింగు నిపుణుడు శ్రీరామకృష్ణయ్య ఈ కృషిలో  భాగస్వాములయ్యారు. అందరూ వారిని చూసి ఈ రాళ్ల సీమలో నీళ్లు పారిస్తారా అంటూ నవ్వుకునేవారట. శ్రీరామకృష్ణయ్య శిష్యుడిగా పేరొందిన విశ్రాంత ఇంజినీరు కంభంపాటి పాపారావు ఈ సంగతులు చెబుతుంటారు. ఇప్పుడు  ఆ కరవు జిల్లా రైతులు  కిలోమీటర్ల దూరం కాలువ వెంబడి నడిచి .. ప్రవహిస్తున్న నీళ్లను చూసి ఉబ్బితబ్బిబ్బవుతున్నారు. కరవు సీమ కదిరి సమీప ప్రాంతాలకు కూడా కాలువల నీళ్లు ప్రవహిస్తున్నాయి. 
నిరంతరం ప్రవహిస్తున్న కాలువల నీళ్లు...సమీప జలాశయాల్లో నిలబెట్టిన నీళ్లు... అనేక గ్రామాల్లో భూగర్భజలాలను సుసంపన్నం చేస్తున్నాయి. నీటికి ఒక భరోసా ఏర్పడింది. ఒక్క వర్షాధారమే కాదు...కాలువల ఆధారంగాను కాసిన్ని నీళ్లు గొంతులు నింపుతాయని, ఇంకా అవకాశం ఉంటే పొలాలు తడుపుతాయనే విశ్వాసం పాదుకుంది. కృష్ణమ్మతో నిండిన చెరువులు, జలాశయాల చెంత ఇప్పుడు పచ్చదనం సంతోషాల సంక్రాంతి చేస్తోంది.

మూడు వేల ఎకరాల్లో వరి కళకళ... 
దాదాపు ఎనిమిదేళ్ల తర్వాత ధర్మవరం చెరువు నిండింది. అర టీఎంసీ నీటిని ఇందులో నింపారు. అనంతపురం జిల్లాలో 1922 ఎకరాల్లో  విస్తరించి ఉన్న ఈ చెరువు కర్ణాటకలో వర్షాలు కురిస్తేనే నిండుతుంది. 2000లో  ఒకసారి, 2010లో మరోసారి నిండింది. గత కొన్నేళ్లుగా ఇక్కడ సాగూ లేదు. హంద్రీనీవా సుజల స్రవంతి కాలువలు శ్రీశైలం జలాశయం నుంచి తీసుకొచ్చిన నీళ్లతో ఈ చెరువును 2017లో నింపారు. అప్పట్లో ఈ చెరువు నీరు సాగుకు ఇవ్వలేదు. కేవలం బోరుబావులు రీఛార్జి అయ్యేందుకు మాత్రమే నాడు ఆ నీటిని వినియోగించారు. ఎక్కడో వందల కిలోమీటర్ల దూరంలోని శ్రీశైలం జలాశయం నుంచి కాలువలో వచ్చిన నీళ్లతో ఈ చెరువును నింపటంపై  ప్రజలు సంతోషపడుతున్నారు.  చెరువు కింద దాదాపు మూడువేల ఎకరాల ఆయకట్టులో  వరి సాగు చేశారు. ఎకరానికి 44 నుంచి 52 బస్తాల వరకు పంట తీశారు. పెరిగిన భూగర్భ జలమట్టాలు ధర్మవరం మండలంలోని  42 గ్రామాల్లో తాగునీటి సమస్య  లేకుండా ఆదుకుంటున్నాయి.ఈ ఏడాది వేసవిలో కూడా ఇబ్బంది ఉండదనే గ్రామస్థులు భావిస్తున్నారు.

రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార

తోటలకూ తీరిన నీటికష్టాలు.. 
గాలేరు నగరి సుజల స్రవంతి నీటిని అవుకు టన్నెల్‌ దాటించారు. బైపాస్‌ టన్నెల్‌ సాయంతో ఎక్కువ నీటిని గండికోటకు తరలించే ఏర్పాట్లు చేశారు. గత రెండు సంవత్సరాలుగా గండికోట నుంచి మైలవరం, చిత్రావతి బ్యాలెన్సింగ్‌ జలాశయం, వామికొండ, సర్వారాయసాగర్‌, పైడిపాలెం జలాశయాలకు నీటిని మళ్లిస్తున్నారు. గండికోట నుంచి నీటిని ఎత్తిపోసి ఈ జలాశయాలకు మళ్లిస్తున్నారు. ఆ ప్రభావం కడప జిల్లాలో చీనీ, అరటితోటల సాగుపైనా కనిపిస్తోంది. గతంలో ట్యాంకర్ల సాయంతో చీనీ తోటలకు నీటిని సరఫరా చేయాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు భూగర్భజలాలు పెరిగి ఆ శ్రమ, వ్యయభారమూ తగ్గిందని రైతులు చెబుతున్నారు. తోటలను కాపాడుకునేందుకు ఎప్పటికప్పుడు కొత్తగా బోర్లు వేసుకుని నీరు ఎలా దొరుకుతుందా అని రైతులు రూ.లక్షలు ఖర్చు పెట్టేవారు. ఇప్పుడు కృష్ణమ్మ జలాలు రావడంతో ఆ భారం తగ్గిపోయింది.

శ్రీశైలం జలాశయం నుంచి అనంతపురం, కడప జిల్లాలకు కృష్ణమ్మ జలాలు పరుగులు తీశాయి. పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల నిర్మించి గోదావరి వరద జలాలను కృష్ణా డెల్టాకు మళ్లించటంతో శ్రీశైలం నుంచి సీమ జిల్లాలకు నీటి తరలింపు సాధ్యమైంది.  పట్టిసీమ నుంచి గత సంవత్సరం, ఈ సంవత్సరం దాదాపు 172 టీఎంసీలు కృష్ణా డెల్టాకు మళ్లించారు. దీంతో పురాతన డెల్టా వ్యవస్థగా పేరొందిన కృష్ణా డెల్టా ఆయకట్టుకు శ్రీశైలం నుంచి నీటిమళ్లింపు అవసరం లేకుండా సీమకు వినియోగించుకునే ఆస్కారం ఏర్పడిందని జలవనరులశాఖ అధికారులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార

అనంతపురం జిల్లాకు తీరిన దాహార్తి 
అనంతపురం జిల్లాలో అన్ని గ్రామాలకు ట్యాంకర్లతో నీటిని సరఫరా చేయాల్సి వచ్చేది. ఈసారి  గొల్లపల్లి జలాశయం, జీడిపల్లి జలాశయం, మారాల జలాశయం, చెర్లోపల్లి జలాశయాలకు శ్రీశైలం నుంచి హంద్రీనీవా సుజల స్రవంతి సాయంతో నీటిని మళ్లించారు. ధర్మవరం, కొత్తచెరువు, రాప్తాడు పెద్ద చెరువులను నింపారు. అలుగు పారించారు. దాదాపు వందల కిలోమీటర్ల మేర హంద్రీనీవా కాలువలో నీళ్లు ప్రవహిస్తూ వస్తున్నాయి.  పెద్ద సంఖ్యలో బోర్లు రీఛార్జి అయ్యాయి. జలాలు ఎగబాకాయి. దీంతో ఇప్పుడు ట్యాంకర్లతో నీటిని సరఫరా చేయాల్సిన గ్రామాల సంఖ్య కేవలం 60 గ్రామాలకే పరిమితమయింది. చాలా చోట్ల తాగునీటికి ఇబ్బందులు లేకుండా అయింది. హంద్రీనీవా ప్రధాన కాలువ కింద 52 చెరువులు, మడకశిర బ్రాంచి కాలువ కింద 36 చెరువులను నీటితో నింపడంతో మొత్తం 88 చెరువులకు నీటిని ఇచ్చారు. జిల్లాలోని 21 మండలాలకు కృష్ణమ్మ జలాలు పరుగులు తీసి దాహార్తిని తీర్చిన దృశ్యం కనిపిస్తోంది.

కడపలో భూగర్భజలాల వృద్ధి 
శ్రీశైలం జలాలు కుందూ ద్వారా పెన్నా నదికి మళ్లించి సోమశిలకు ఈ ఏడాది దాదాపు 50 టీఎంసీలకు పైగా మళ్లించారు. కుందూ, పెన్నాల్లో నిరంతరం నీటి ప్రవాహాల వల్ల కడప జిల్లాలోని దువ్వూరు, రాజుపాలెం, కాజీపేట, చాపాడు, కమలపురం, వల్లూరు, చెన్నూరు మండలాల్లో నదికి ఇరువైపులా ఉన్న విస్తీర్ణంలో పెద్ద ఎత్తున భూగర్భజలాలు వృద్ధి చెందాయి 

రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార
 

20 ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ సాగు! 
మైలవరం జలాశయం కింద ఉత్తరకాల్వ, దక్షిణ కాల్వల పరిధిలో 72 వేల ఎకరాల ఆయకట్టు ఉంది. అనేక సంవత్సరాలుగా వర్షాధారమే. ఎప్పుడో 1999లో ఈ ఆయకట్టు సాగు అయింది. ఈ ఏడాది మైలవరం జలాశయాన్ని ఆరు టీఎంసీలతో నింపారు. చాలా ఏళ్ల తర్వాత జలాశయం కళకళలాడింది. మైలవరం నుంచి కొత నీటిని పెన్నా రీఛార్జి కోసం మళ్లించారు. దీంతో జమ్మలమడుగు, ఎర్రగుంట్ల, ప్రొద్దుటూరు మున్సిపాలిటీల తాగునీటికి ఇబ్బందులు తీరాయి. మరో వైపు మైలవరం, పెద్ద మొడియం, జమ్మలమడుగు, ఎర్రగుంట్ల మండలాల్లో ఆయకట్టుకు నీళ్లందాయి. పత్తి, మిరప, పప్పుశనగ పంటలు ఈ ఆయకట్టులో సాగు చేశారు. పప్పు శనగ దాదాపు చేతికి వచ్చింది. మిరప, పత్తికి కొన్ని తడులు అవసరమని రైతులు చెబుతున్నారు. మైలవరం మండలంలో మొత్తం 42 గ్రామాలు ఉంటే ఈ కృష్ణమ్మ నీటితో దిగువ పల్లెలకు దాహార్తి తీరింది. ఇవే మండలాల్లో ఎగువ ప్రాంతాలకు మాత్రం నీటి సమస్య ఉంది.

రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార

చీనీ, అరటితోటలకు మేలు 
కృష్ణా జలాల వల్ల కడప జిల్లాలో సింహాద్రిపురం, తొండూరు, పులివెందుల, లింగాల, వేంపల్లి, వేముల మండలాల్లో చీనీ, అరటి తోటలకు ప్రయోజనం కలుగుతోంది. ఈ ప్రాంతంలో 40 వేల ఎకరాలకు పొద్దుతిరుగుడు, పప్పు శనగ సాగుకు నీళ్లు అందాయి. లింగాల మండలంలో చీనీ, అరటి తోటలకు నీటి సరఫరా మెరుగుపడింది. గతంలో నీళ్లు చాలక, బోర్ల కోసం లక్షల రూపాయలు ఖర్చు చేసేవారు. ఇప్పుడు కృష్ణా జలాలతో బోర్లు రీఛార్జి అయ్యాయి. వంద అడుగులకే నీరు అందుబాటులోకి వస్తోందని రైతులు చెబుతున్నారు. 

రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార
 

బుక్కపట్నం చెరువు 
హంద్రీనీవా నీటితో కొత్తవెలుగు 
బుక్కపట్నం చెరువు దశాబ్దకాలంగా నీటికి నోచుకోలేదు. అనంతపురం జిల్లాలోని బుక్కపట్నం చెరువును హంద్రీనీవా నీటితో గత ఏడాది, ఇప్పుడూ నింపారు. ఈ చెరువు సమీపంలో మారాల జలాశయం 0.4 టీఎంసీల నీటితో నింపారు. రామసాగరం, అగ్రహారం చెరువులు దాదాపు సగం మేర నిండాయి. దీంతో చుట్టు పక్కల 30, 40 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో బోరు బావుల్లో నీళ్లు ఎగదన్నాయి. బుక్కపట్నం, రెడ్డివారిపల్లె తండాల నుంచి వలసలు వెళ్లినవారు  దాదాపు 40శాతం మంది తిరిగి ఇళ్లకు వచ్చి వ్యవసాయ పనులు ప్రారంభించారని స్థానికులు చెబుతున్నారు 
 

రైతు సంబరం రాళ్లసీమలో కృష్ణమ్మ జలధార
రెండేళ్ల క్రితం వరకూ చినీ తోటలకు ట్యాంకర్లతో నీటిని సరఫరా చేయవలసి వచ్చేది. ఖర్చులో 70 శాతం ప్రభుత్వం రాయితీ కింద చెల్లించింది కూడా. ఇప్పుడు కాలువల్లో కృష్ణా నీరు ప్రవహించడంతో బోర్లు పెద్ద ఎత్తున రీఛార్జి అయ్యాయి. నీళ్లు ఎగువకు వచ్చాయి. దీంతో పెట్టుబడి ఖర్చులు తగ్గిపోయాయి.

 

 
 
 
- రేవంత్‌కుమార్‌ రెడ్డి, చినీ రైతు, కడప జిల్లా సింహాద్రిపురం మండలం బలపనూరు

 

మరిన్ని

జిల్లా వార్తలు

దేవ‌తార్చ‌న

రుచులు
+

© 1999- 2019 Ushodaya Enterprises Pvt.Ltd,All rights reserved.
Powered By Margadarsi Computers

Android PhonesApple Phones

For Editorial Feedback - eMail: infonet@eenadu.net
For Digital Marketing enquiries Contact : 9000180611, 040 - 23318181 eMail :marketing@eenadu.net
Best Viewed In Latest Browsers

Terms & Conditions   |   Privacy Policy

Contents of eenadu.net are copyright protected.Copy and/or reproduction and/or re-use of contents or any part thereof, without consent of UEPL is illegal.Such persons will be prosecuted.