close

తాజా వార్తలు

కొత్త రక్తం పుట్టుకొచ్చింది
‘అర్జంటుగా ఓ పాజిటివ్‌ రక్తం కావాలి’..  ఫలానా నంబర్‌ని సంప్రదించగలరు! ఇలాంటి మెసేజ్‌లను మనం చూస్తూనే ఉంటాం. అదేంటి... వైద్యశాస్త్రం ఇంత అభివృద్ధి చెందింది కదా ఓ మనిషికి రక్తమే దొరకదా? ఏం దొరికినప్పుడు నిల్వ చేసి, కావాల్సినప్పుడు వాడుకోకూడదా? సికిల్‌సెల్‌ లాంటి జబ్బులు వస్తే మాటిమాటికీ రక్తం మార్చాలంట! మరి వాళ్లకి అంత రక్తం ఎవరు ఇస్తారు? బాంబే బ్లడ్‌ గ్రూపయితే దేశం మొత్తం వెతికినా దొరకదంట. వాళ్ల సంగతేంటి? ఇలాంటి ఇబ్బందులను తొలగించటానికి శాస్త్రవేత్తలు చాలా కాలంగా ప్రయత్నిస్తూనే ఉన్నారు. రక్తానికి ప్రత్యామ్నాయాలను, కృత్రిమ రక్తాన్నీ అభివృద్ధి చేయడానికి కృషి చేస్తున్నారు. ఈ దిశగా కొంత విజయమూ సాధించారు...

కొత్త రక్తం పుట్టుకొచ్చిందిరవైమూడు సంవత్సరాల కుర్రాడు.. ఘోర రోడ్డు ప్రమాదం బారిన పడ్డాడు. రక్తం ఏరులైంది. బీపీ పడిపోయింది, గుండె వేగం మందగిస్తోంది. సమయం గడస్తున్న కొద్దీ మృత్యువుకు చేరువవుతున్నాడు. అర్జంటుగా.. అతనికి రక్తం ఎక్కించాలి. అప్పుడే తెలిసింది వైద్యులకి.. అతని మతాచారం ప్రకారం అతనికి వేరొకరి రక్తం ఎక్కించడం నిషిద్ధం అని. అలాని చూస్తూచూస్తూ వైద్యులు నిస్సహాయంగా వదిలేయలేకపోయారు. అప్పుడే వాళ్లకు ఓ ఆలోచన మెరుపులా తోచింది. హిమోప్యూర్‌ అనే ఓ రకమైన రక్తాన్ని అతనికి ఎక్కించారు. అతను కోలుకోవడం మొదలుపెట్టాడు. మరో రెండు వారాలకు అతను ఆస్పత్రి నుంచి పూర్తి ఆరోగ్యంతో బయటపడ్డాడు. ఇంతకీ అతనికి ఎక్కించిన హిమోప్యూర్‌ ఏంటో తెలుసా? రక్తానికి ప్రత్యామ్నాయం. సరిగ్గా చెప్పాలంటే కృత్రిమ రక్తం. ఈ రక్తం ఎవరి దగ్గర నుంచీ సేకరించిన రక్తం కాదు. ల్యాబ్‌లో తయారుచేసిన కృత్రిమ రక్తం. ఇప్పటికింకా పూర్తి స్థాయి అనుమతులు లేకపోయినా ప్రపంచవ్యాప్తంగా రక్తానికి ప్రత్యామ్నాయంగా కొన్ని కృత్రిమ రక్తాలున్నాయి.

కృత్రిమ రక్తం ఎందుకు కావాలంటే...
శరీరంలో రక్తం నిర్వహించే విధులు చాలా కీలకమైనవి. వాటిల్లో ముఖ్యమైన విధి.. శరీరంలోని ప్రతి కణానికి ఆక్సిజన్‌ని చేరవేసి ప్రాణాలు నిలబెట్టడం. ఆ పనిని రక్తంలోని ఎర్రరక్తకణాల్లో ఉండే హిమోగ్లోబిన్‌ అనే ప్రొటీన్‌ చేసి పెడుతుంది. ఈ ప్రొటీన్‌ని మనమే కృత్రిమంగా ఎందుకు చేయకూడదు అనే దిశగా శాస్త్రవేత్తలు అనేక ప్రయోగాలు చేశారు. అందులో కొన్ని సఫలమయ్యాయి కూడా.

హిమోప్యూర్‌
అమెరికాలో, యూకే వంటి చోట్ల ఇది లభ్యమవుతోంది. హిమోప్యూర్‌నే హెచ్‌బీఓసీ కణాలు అని కూడా అంటారు. అచ్చంగా రక్తంలోని హిమోగ్లోబిన్‌ మాదిరిగా ప్రవర్తిస్తూ ఆక్సిజన్‌ వాహకంగా పనిచేసే ప్రొటీన్‌ ఇది. రక్తం దొరకనప్పుడు ప్రాణావసరంలో ఉన్నవారికి ప్రత్యామ్నాయంగా మాత్రమే దీన్ని వాడాలనే నిబంధన ఉంది.

అవయవమార్పిడి సమయంలో..
అవయవాల మార్పిడి సమయంలో... శరీరంలోని అవయవాలని తీసి భద్రపరిచే సమయంలో వాటికి తగినంత ఆక్సిజన్‌ అందక ఆయా అవయవాల్లో జీవక్రియల వేగం మందగిస్తుంది. దానికి తోడు తక్కువ ఉష్ణోగ్రతల్లో ఆక్సిజన్‌ అందని ప్రత్యేక ద్రావణాల్లో ఆ అవయవాలని దాచిపెట్టాల్సి ఉంటుంది. దీంతో జీవక్రియల వేగం ఇంకా ఇంకా మందగిస్తుంది. కానీ ఈ హిమోప్యూర్‌ ద్రావణంలో అవయవాలని దాచిపెట్టినట్టయితే వీటికి తగినంత ఆక్సిజన్‌ అంది అవి మునపటిలానే ఆరోగ్యంగా ఉంటాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. బ్రిటన్‌, ఫ్రాన్స్‌లో జరిగిన మూత్రపిండాలు, కాలేయ మార్పిడి శస్త్రచికిత్సలో ఈ విధానాన్ని అనుసరించి వైద్యులు సత్ఫలితాలను పొందారు. ఇన్ని ప్రయోజనాలు ఉండటంతో అమెరికా ప్రభుత్వం ఈ కృత్రిమ రక్తాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి కావాల్సిన నిధులని అందిస్తూ హిమోప్యూర్‌ లేదా హెచ్‌బీఓసీలను తయారుచేయడానికి ప్రోత్సాహం అందిస్తోంది.

ఫ్లుయోసాల్‌
ఇదీ ఆక్సిజన్‌ వాహకమే. కాకపోతే ఇది జంతువుల వరకే సఫలమైంది. మనుషులకు అవసరం అయినట్టుగానే జంతువులకూ రోజురోజుకీ రక్తం అవసరం పెరుగుతూనే ఉంది. రక్తలేమి కారణంగా మరణించే జీవుల సంఖ్య కూడా తక్కువేం కాదు. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా సముద్ర జీవి అయిన లగ్‌వార్మ్‌ నుంచి ప్రత్యేకమైన ప్రొటీన్లను సేకరిస్తున్నారు. లగ్‌వార్మ్‌ చూడ్డానికి ఏలికపాములానే ఉంటుంది. దీనికో ప్రత్యేకత ఉంది. మామూలు జీవుల్లో మాదిరిగా దీనిలో ఎర్రరక్తకణాలు ఉండవు. నేరుగా కణాలకి ఆక్సిజన్‌ అందించే హిమోగ్లోబిన్‌ కణాలు మాత్రమే ఉంటాయి. దీని శరీర తీరుని అర్థం చేసుకునేందుకు ఫ్రాన్స్‌లో ఏటా మిలియన్‌ లగ్‌వార్మ్స్‌ని ఉత్పత్తి చేస్తూ వాటిపై పరిశోధనలు సాగిస్తున్నారు.

ఈ కణాలకి మామూలు రక్తంతో పోలిస్తే చాలా ప్రత్యేకతలున్నాయి. మామూలు రక్తాన్ని శీతల వాతావరణంలో ఉంచినా 42 రోజులు మాత్రమే నిల్వచేయగలం. అదే హెచ్‌బీఓసీలనయితే గది ఉష్ణోగ్రత వద్దకూడా మూడేళ్ల పాటు భద్రంగా దాచిపెట్టడానికి ఆస్కారం ఉంది. యుద్ధ సమయంలో అందుబాటులో ఉంచేందుకు హెలికాఫ్టర్లు, అంబులెన్సుల్లో తేలిగ్గా తీసుకురావొచ్చు. అంతెందుకు సైనికుల బ్యాక్‌పాక్‌ కిట్‌లో కూడా వీటిని పెట్టుకోవచ్చు. సంప్రదాయ విధానంలో రక్తం ఎక్కించడం కాస్త కష్టమైన పద్ధతి. అంతకంటే తక్కువ సమయంలో ఈ కణాలని ఎక్కించి సైనికులని కాపాడుకోవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

కృత్రిమ రక్తంతో ప్రయోజనాలు

* ఇప్పటికీ కొన్ని మతాచారాలు రక్తమార్పిడిని అంగీకరించవు. అటువంటివారికి ఈ కృత్రిమరక్తం వల్ల ప్రయోజనం ఉంటుంది.
* బొంబాయి బ్లడ్‌ గ్రూప్‌ వంటి అరుదైన బ్లడ్‌ గ్రూపులకు చెందిన రక్తం అత్యవసరంగా కావాల్సి వచ్చినప్పుడు కూడా ఈ కృత్రిమ రక్తమే ప్రాణాలు నిలుపుతుంది.
* రక్తమార్పిడి సమయంలో జరిగే పొరపాట్ల వల్ల హెచ్‌ఐవీ వంటి వ్యాధులు విస్తరించడానికి అవకాశం ఉంది. ఇలాంటప్పుడు ముప్పు నుంచి తప్పించుకోవడానికి కృత్రిమ రక్తం తోడ్పడుతుంది.

ఎందుకు అవసరం?

ప్రాణాపాయ స్థితిలో, ప్రాణాంతక జబ్బులు వేధిస్తున్నప్పుడు రక్తం అవసరం చాలా ఉంటుంది. ఇప్పటికీ అవసరానికి తగినంత రక్తం అందక అనేక మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో సైతం రక్తాన్ని నిల్వ చేసే సామర్థ్యం ఇప్పటికీ లేదు.

తాజా విజయం..

జంతువుల నుంచి సేకరించిన ప్రొటీన్లు వాడుకుని తయారు చేసిన కృత్రిమ రక్తం వల్ల  కొన్ని సైడ్‌ఎఫెక్ట్స్‌ రావడంతో ఆ ప్రయోగాలని అనుమతించడానికి ప్రభుత్వాలు సాహసించలేదు. అనేక సంవత్సరాల కృషి తర్వాత మూలకణాలు వాడుకుని బ్రిటన్‌కు చెందిన ఆలిసన్‌ బ్లెయిర్‌ ఆధ్వర్యంలో చేసిన ప్రయోగం విజయవంతం అయ్యింది. ఎముక మజ్జలోంచి సేకరించిన మూల కణాలని ఉపయోగించి.. ఆ ప్రొటీన్లతో తయారుచేసిన కృత్రిమ రక్తం.. తక్కిన ప్రయోగాలతో పోలిస్తే ఆశాజనకంగా ఉంది. దీన్ని ఈ సంవత్సరం పదిమందిపై ప్రయోగించనున్నారు.

Tags :

రాజకీయం

జనరల్‌

సినిమా

క్రైమ్

స్పోర్ట్స్

బిజినెస్‌

జాతీయ-అంతర్జాతీయ

జిల్లా వార్తలు

దేవతార్చన

+

© 1999- 2019 Ushodaya Enterprises Pvt.Ltd,All rights reserved.
Powered By Margadarsi Computers

Android PhonesApple Phones

For Editorial Feedback - eMail: infonet@eenadu.net
For Digital Marketing enquiries Contact : 9000180611, 040 - 23318181 eMail :marketing@eenadu.net
Best Viewed In Latest Browsers

Terms & Conditions   |   Privacy Policy

Contents of eenadu.net are copyright protected.Copy and/or reproduction and/or re-use of contents or any part thereof, without consent of UEPL is illegal.Such persons will be prosecuted.