రామప్పపై యునెస్కోకు పుస్తకం రాశా!
close
Published : 27/07/2021 01:56 IST

రామప్పపై యునెస్కోకు పుస్తకం రాశా!

ఆవిడ నృత్యంలో, చరిత్ర పరిశోధనలో తన అపార అనుభవాన్ని జోడించి అద్భుతమైన పుస్తకాన్ని రాశారు. ఆ గ్రంథం రామప్ప ఆలయానికి యునెస్కో గుర్తింపు తేవడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. ఆమే డాక్టర్‌ చూడామణి నందగోపాల్‌.  వసుంధరతో తన అంతరంగాన్ని ఆవిష్కరించారు.

నేను 1994 నుంచి యునెస్కో భారత ప్రతినిధిగా పనిచేస్తున్నా. 2017లో ఒక సదస్సులో కాకతీయ హెరిటేజ్‌ ట్రస్టు సభ్యుడు పాపారావు పరిచయం అయ్యారు. రామప్ప గురించి వివరించారు. అప్పటికే ఈ ఆలయం ప్రత్యేకతలను వివరిస్తూ యునెస్కోకు డోజియర్‌ (పుస్తకం) పంపారు. కానీ అందులో సంస్కృతి గొప్పదనాలను సరిగ్గా వివరించలేదని తిరస్కరించారు. మళ్లీ పంపేందుకు ఓ పుస్తకం రాయాలని పాపారావు కోరారు. రామప్ప శిల్ప వైభవం గురించి నాకు కొంత అవగాహన ఉంది. ఎలా అంటే... నేను పీహెచ్‌డీ చేస్తున్నప్పుడు, 1990లో మొదటి పుస్తకం ‘డ్యాన్స్‌ అండ్‌ మ్యూజిక్‌ ఇన్‌ టెంపుల్‌ ఆర్కిటెక్చర్‌’ రాశా. అందులో రామప్పలోని నృత్య శిల్పాల గురించి రాశా. అలాంటి అద్భుత కళా సంపద కోసం పని చేయడం అదృష్టంగా భావించాను.

ఈ ఆలయమే చూడామణి!

ఇప్పుడు నేను రాసిన పుస్తకం ‘రామప్ప టెంపుల్‌... ది క్రెస్ట్‌ జువెల్‌ ఆఫ్‌ కాకతీయ ఆర్ట్‌ అండ్‌ ఆర్కిటెక్చర్‌’. క్రెస్ట్‌ అంటే చూడామణి. ఆ కాలంలో నిర్మించిన అన్ని ఆలయాల్లోకీ అద్భుతమైంది ఇదే అని ఈ పేరు పెట్టాం. 250 పుటల ఈ పుస్తకంలో శిల్ప సౌందర్యం, సాంస్కృతిక వైభవాలను వర్ణించా. దీని కోసం చాలా సార్లు ఆలయాన్ని సందర్శించా. ఓ వారం పూర్తిగా ఆలయం దగ్గరే ఉండి భిన్న కోణాల్లో లోతుగా అధ్యయనం చేశాను. నా దగ్గర పీహెచ్‌డీ చేస్తున్న విద్యాకుమారి మంచి నృత్యకారిణి. రామప్ప ఆలయంలోని శిల్పాల్లాగే విద్య అనేక ముద్రలు వేసింది. శిల్పాలతోపాటు, తన నృత్య రీతులనూ చిత్రాలు తీసి పుస్తకంలో పొందుపరిచాం. ఆలయ ఘనతను రెండు కోణాల్లో వివరించాను. ఒకటి... టాంజబుల్‌, అంటే మనం చూడగలిగే కళాఖండాల విశేషాలు. రెండు... ఇన్‌టాంజబుల్‌... అంటే సాంస్కృతిక విశేషాలు. ఈ గుడిలో శైవ, వీరశైవ పూజారులు ఎంతో సమన్వయంతో పూజలు నిర్వహిస్తారు. ప్రతి శివరాత్రికీ గిరిజా కల్యాణాన్ని అద్భుతంగా జరుపుతారు. కళా ఖండాల విషయానికొస్తే నాట్య శాస్త్రానికే ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. భరత నాట్యంతో పాటు, పేరిణి భంగిమల్లో శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. నృత్యం చేసే ఆరు అంగుళాల సూక్ష్మ శిల్పాల నుంచి ఆరు అడుగుల ఎత్తున్న భారీ శిల్పాలు 600 వరకు ఉండటం గొప్ప విషయం. మహా భారతం, శివకల్యాణ పురాణ గాథలను అత్యద్భుతంగా చెక్కారు. గర్భాలయం రుద్రేశ్వరుడి ముందున్న రంగ మండపం దేశంలోనే అతిపెద్దది. ఇలాంటివన్నీ వివరించా. సాంకేతిక అంశాలను ఆచార్య పాండురంగారావు పొందుపరిచారు. ఈ పుస్తకం యునెస్కో దృష్టిని ఆకర్షించడంతో ఆ బృందం పర్యటనకు వచ్చింది. మొత్తంగా అందరి సమష్టి కృషితో ఆలయానికి విశిష్ట గౌరవం లభించింది.

హంపీ కోసమూ పాటుపడ్డా

మా స్వస్థలం కర్ణాటకలోని మైసూరు. మైసూర్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో చరిత్రపై పీహెచ్‌డీ చేశా. మా వారు నందగోపాల్‌ ఐఐఎంలో ఆచార్యుడిగా పదవీ విరమణ పొందారు. ఇప్పుడు బెంగళూరులో ఉంటున్నాం. అక్కడి జైన్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో డీన్‌గా పదవీ విరమణ చేశా. చరిత్ర, సంస్కృతుల మీద నా పరిశోధనలకు దిల్లీలోని ప్రతిష్ఠాత్మక నేషనల్‌ మ్యూజియం నుంచి ఠాగూర్‌ జాతీయ ఫెలోషిప్‌ దక్కింది. హలెబేడు, బేలూరు కట్టడాలకు యునెస్కో గుర్తింపు వచ్చేందుకూ నా వంతు తోడ్పాటును అందించా. 2004లో హంపీని ఎన్‌డేంజర్డ్‌గా ప్రకటించేందుకు యునెస్కో సిద్ధమైంది. కారణం... హంపీ ఆలయాలకు సమీపంలో భారీ వంతెనలు కట్టడానికి ప్రతిపాదనలు పెట్టడం. ఈ విషయం తెలిసి... కొందరు నిపుణులతో కమిటీ ఏర్పాటు చేశాను. అప్పటి కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి ఎస్‌.ఎం.కృష్ణను కలిసి ఆ ప్రతిపాదనలు విరమింపజేశాము. హంపీ సంరక్షణకు చర్యలు తీసుకోవడంతో వారసత్వ హోదాను తొలగించలేదు. ఇప్పటి వరకు నా పర్యవేక్షణలో 20 మంది పీహెచ్‌డీ చేశారు. మన దేశంలో గొప్ప చారిత్రక ప్రదేశాలెన్నో ఉన్నాయి. ఆర్కియాలజీలో అవకాశాలకు కొదవ లేదు. సహజంగా ఉండే ఓర్పు, నిశిత పరిశీలన మహిళలు ఈ రంగంలో రాణించడానికి ఎంతో తోడ్పడతాయి.

- గుండు పాండురంగశర్మ, వరంగల్‌


జీవితంలో ఏదైనా సాధించాలని అనుకుంటే మాత్రం ఎన్ని కష్టాలు, ఇబ్బందులెదురైనా వెనుకడుగు వేయకూడదు. మహిళల్లో ఆ శక్తి ఉంది.

- దీపా కర్మాకర్‌,  జిమ్నాస్ట్‌

మరిన్ని

నారీ... వ్యాయామ దారి!

ఇంట్లో పనే ఎక్సర్‌సైజు... ఒక గృహిణి అభిప్రాయం. ఆఫీసుకెళ్లొచ్చే సరికే టైం అయిపోతుంది. మళ్లీ జిమ్‌కు వెళ్లే తీరిక ఎక్కడిది? ఒక ఉద్యోగిని ఆవేదన. జిమ్‌ కెళ్లినా అక్కడ మగవాళ్లతో పాటు చేయలేం... ఇదో యువతి సమస్య... ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలనే ఆలోచన ఉంటే మార్గాలు బోలెడు ఉన్నాయంటున్నారు...జీరోసైజ్‌ లేదా సన్నగా, నాజూగ్గా ఉండాల్సిన అవసరం సినీతారలు, మోడల్స్‌కు మాత్రమే. మేమెందుకు నోరు కట్టేసుకోవాలి, కసరత్తులంటూ చెమటోడ్చాలి అనే భావన చాలా మంది మహిళల్లో ఉండేది. గృహిణులకు ఇంటిపనే సరిపోతుందిలే’ అనే అపోహ ఉండేది. ఇప్పుడు మహిళలకూ ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలు పెరగటంతో జీవనశైలిలో మార్పులు వచ్చాయి.

తరువాయి

చదువుల రాణి.. పసిడి కొల్లగొట్టింది..!

సాధారణంగా చదువులో ముందున్న వారు ఆటల్లో వెనకబడతారు.. అదే ఆటల్లో ముందున్న వారు చదువులో రాణించరు.. అంటుంటారు. కానీ చదువులో, ఆటల్లో.. రెండింట్లోనూ సత్తా చాటే వారు చాలా అరుదుగానే ఉంటారు. ఆస్ట్రియా సైక్లిస్ట్‌ అన్నా కిసెనోఫర్‌ కూడా అలాంటి మహిళే! వృత్తిరీత్యా గణిత విద్యావేత్త అయిన ఆమె.. అండర్‌ డాగ్‌గా టోక్యో ఒలింపిక్స్‌ బరిలోకి దిగింది. అందరి అంచనాల్ని తలకిందులు చేస్తూ ఫైనల్‌ ఫేవరెట్‌ను చిత్తు చేసి పసిడి పతకాన్ని కొల్లగొట్టింది. ఫలితంగా 125 ఏళ్లలో సైక్లింగ్‌ విభాగంలో ఒలింపిక్స్‌ పతకం గెలుచుకున్న తొలి ఆస్ట్రియా అథ్లెట్‌గా చరిత్ర సృష్టించింది. దీంతో ఆమె పేరు ప్రపంచమంతా మార్మోగిపోతోంది.

తరువాయి

సైకిల్‌ తొక్కితే రాళ్లు విసిరారు.. చంపేస్తామన్నారు!

అఫ్గానిస్థాన్‌కు చెందిన ఆమె చిన్నతనంలోనే సైకిల్‌ నేర్చుకుంది. అందులోనే జీవితాన్ని వెతుక్కోవాలనుకుంది. కానీ అక్కడి తాలిబన్లు, మత ఛాందసవాదులు ‘ఆడపిల్లలు సైకిల్‌ తొక్కడమేంటి?’ అంటూ ఆమె ఆశయానికి అడ్డుపడ్డారు. ధైర్యం చేసి సైకిల్‌తో రోడ్డుపై కొస్తే రాళ్లు విసిరారు. చంపేస్తామని బెదిరించారు. అందుకే ఉన్న వూరును విడిచిపెట్టి ప్రాణాలు అరచేతిలో పెట్టుకుని ఫ్రాన్స్‌కు వలస వెళ్లిపోయింది. అక్కడే తన సైక్లింగ్‌ లక్ష్యానికి మెరుగులు దిద్దుకుంది. ప్రతిష్ఠాత్మక ఒలింపిక్స్‌లో శరణార్థుల జట్టు తరఫున పాల్గొనే సువర్ణావకాశం సొంతం చేసుకుంది. ఆమే 24 ఏళ్ల మసోమా అలీ జాదా.

తరువాయి

సృజనాత్మక పరిష్కారానికి అరుదైన పురస్కారం!

యూరోపియన్‌ ఇన్వెంటర్‌ అవార్డ్‌.. వివిధ రంగాల్లో ఆవిష్కరణలు చేసి ఓ సరికొత్త ట్రెండ్‌ క్రియేట్‌ చేసిన వారికి ఏటా అందించే ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారమిది! ఐరోపాతో పాటు ఇతర దేశాల వారు చేసిన అద్భుత ఆవిష్కరణల్ని గుర్తించి.. వాటి సృష్టికర్తలకు బహూకరించే ఈ పురస్కారం ఈసారి భారత సంతతికి చెందిన రసాయన శాస్త్రవేత్త సుమితా మిత్రాను వరించింది. ‘నాన్‌ యూరోపియన్‌ పేటెంట్‌ ఆఫీస్‌ కంట్రీస్‌’ విభాగం కింద యూరోపియన్‌ పేటెంట్‌ ఆఫీస్‌ (EPO) ఆమెకు ఇటీవలే ఈ అవార్డు అందించింది. దంత వైద్యంలో భాగంగా ఆమె చేసిన ఓ అసాధారణ ఆవిష్కరణతో ఎంతోమంది దంత సమస్యలకు పరిష్కారం దొరికినట్లయింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఈ అరుదైన అవార్డు అందుకున్న సందర్భంగా ఈ ఇండో-అమెరికన్‌ గురించి కొన్ని విశేషాలు మీకోసం..

తరువాయి

బ్యూటీ & ఫ్యాషన్

మరిన్ని

ఆరోగ్యమస్తు

మరిన్ని

అనుబంధం

మరిన్ని

యూత్‌ కార్నర్

మరిన్ని

మంచిమాట


'స్వీట్' హోం

మరిన్ని

వర్క్‌ & లైఫ్

మరిన్ని