close

వసుంధర

Facebook Share Twitter Share WhatsApp Share Telegram Share Link Share
ఆపత్కాల బాంధవులు 

నేడు ప్రపంచ ఎయిడ్స్‌ దినం సందర్భంగా

ఆపత్కాల బాంధవులు 

ఆమె బంధువులు హెచ్‌ఐవీతో  చనిపోయారు. దాంతో ఆ కుటుంబం నిరాదరణకు గురైంది. చూస్తూ కూడా ఏం చేయలేని పరిస్థితి ఆమెది. ఇప్పుడు ఆమె హెచ్‌ఐవీ పాజిటివ్‌ వ్యక్తులకోసం ‘అదిలా ఆదర్శ హెచ్‌ఐవీ పాజిటివ్‌ పీపుల్‌ వెల్ఫేర్‌ సొసైటీ’ని ప్రారంభించింది. ఆమే ఆదిలాబాద్‌కు చెందిన పిరమాళ్ల సరిత. పన్నెండేళ్లుగా హెచ్‌ఐవీ బాధితులకు తన సంస్థ ద్వారా సాయం అందిస్తోంది.  
హెచ్‌ఐవీ - ఎయిడ్స్‌... అని పలకాలంటేనే భయంగా ఉంటుంది! మరి అనుభవించే వారి పరిస్థితి... అగమ్యగోచరం! తాత్కలిక మందులు... చికిత్సలు వచ్చినా ఎంతో మంది రోగులకు ఇంకా వివక్ష తప్పట్లేదు. సమాజం చిన్న చూపుతో వెలేస్తూనే ఉంది. అలాంటి వారికోసం మేమున్నాం అంటున్నారు కొందరు మహిళలు. రోగులకు మానసికంగా, శారీరకంగా, సామాజికంగా, ఆర్థికంగా... అండగా ఉంటూ జీవనోపాధివైపు అడుగులు వేయిస్తున్నారు. అందరిలో తమకీ చోటుందని వారి హక్కుల్నీ గుర్తు చేస్తున్నారు. ఇంతకీ వారెవరు... ఏం చేస్తున్నారంటే... 
వాళ్లను చూశాకే... 
‘ప్రస్తుతం మా సంస్థలో రెండు వేల మందికిపైగా బాధితులున్నారు. నాతో కలిపి పదిమంది సభ్యులం పనిచేస్తున్నాం. మేం బాధితులకే కాదు, వారి కుటుంబాలకు కౌన్సెలింగ్‌ ఇస్తాం. తల్లిదండ్రులు చనిపోయిన, వ్యాధిగ్రస్తులైన చిన్నారులను అనాథ ఆశ్రమాల్లో చేర్పిస్తాం. మందులు ఇప్పిస్తాం. వారి చదువుకు కావాల్సిన సాయం అందిస్తాం. హెచ్‌ఐవీ బాధిత మహిళలు ఎదుర్కొనే ఆరోగ్య సమస్యలన్నింటికీ నివారణ మార్గాలను సూచిస్తాం. గర్భిణులకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తాం. తల్లి నుంచి బిడ్డకు ఆ వ్యాధి సంక్రమించకుండా ఏం చేయాలో చెబుతాం. ప్రసవం అయిన తరువాత కూడా దాదాపు పద్దెనిమిది నెలలపాటు బిడ్డ బాగోగులను వాకబు చేస్తూనే ఉంటాం. తల్లికి కావాల్సిన పోషకాహారం, మందులు... ఇలా ప్రతి ఒక్కటి సరిగ్గా అందేలా చూస్తాం. వ్యాధిగ్రస్థులకు ఆసుపత్రిలో ఉన్న హక్కుల్ని వారికి చెప్పడంతోపాటు అవి అమలయ్యేలా డాక్టర్లు, ఇతర సిబ్బందితో మాట్లాడతాం. ఇప్పటివరకు చాలామందికి టైలరింగ్‌లో శిక్షణ ఇచ్చి కుట్టుమిషన్లు కూడా కొనిచ్చాం. మహిళలు వారి కాళ్లపై వారు నిలబడేలా చేయూతనందిస్తాం. ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలో ఉన్న మొత్తం ప్రభుత్వ, ప్రయివేటు పాఠశాలలు, కాలేజీల్లో ఎయిడ్స్‌పై అవగాహనా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నాం.  
మందులు మానకుండా... సాధారణంగా హెచ్‌ఐవీ బాధితులకు యాంటీ రెట్రో వైరల్‌ థెరపీ (ఏఆర్టీ) ఇస్తారు. దీంతో కొన్ని రకాల దుష్ప్రభావాలు ఉండటంతో బాధితులు మందులు మానేస్తారు. అలా వ్యాధి ముదురిపోతుంది. అది జరగకుండా జీవితకాలం ఆ మందులు వాడేలా బాధితులకు కౌన్సెలింగ్‌ ఇచ్చేందుకు విహాన్‌ అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రభుత్వం మొదలు పెట్టింది. ఇందులో భాగంగా చిన్న చిన్న సమావేశాలు ఏర్పాటు చేసి వాళ్లు మందులు మానేయకుండా చూస్తాం. ఏరియా ఆసుపత్రుల్లో ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో ఐసీటీసీ కేంద్రాలుంటాయి (ఇంటిగ్రేటెడ్‌ టెస్టింగ్‌ కౌన్సిల్‌ సెంటర్స్‌). ఇక్కడ హెచ్‌ఐవీ పాజిటివ్‌ వచ్చిన కేసులను ఏఆర్టీకి పంపిస్తారు. అక్కడికి వచ్చిన బాధితులకు సాయం చేయడానికి మా సంస్థ తరఫున ఒకరుంటారు.  
ఇబ్బందులు తప్పలేదు: సంస్థ పెట్టిన కొత్తలో హెచ్‌ఐవీ గురించి మాట్లాడితే మమ్మల్ని వింతగా చూసేవారు. చెప్పేది వినిపించుకునేవారు కాదు. ‘మాకేం వ్యాధి లేదు... మాకెందుకు చెబుతున్నారు’ అని విసుక్కునేవారు. ముఖ్యంగా మా అమ్మా, అత్తింటివారు వ్యతిరేకించారు. అయితే నేను వెనకంజ వేయలేదు. గ్రామాల్లో మొదట స్థానిక నాయకులతో మాట్లాడి ఆ తరువాత అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించేవాళ్లం. ఇప్పుడు పరిస్థితిలో మార్పొచ్చింది. అయితే ఇంకా మారాలి. ఇప్పటికీ కొంతమంది మూఢనమ్మకాలతో వ్యాధి ఉన్నా పరీక్షలు చేయించుకోక ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. కొన్నిచోట్ల వైద్యులూ వైద్యం చేయడానికి ముందుకు రారు. అలాంటి మూఢనమ్మకాల్ని పోగొట్టాలనేదే మా ప్రయత్నం. మా కార్యక్రమాల నిర్వహణకు ఎంతో మంది దాతలు సాయం చేస్తున్నారు.  హెచ్‌ఐవీ బాధితుల కోసం నిత్యావసర వస్తువులు ఇస్తారు. నేను పీజీ చేశా. మా అబ్బాయికి ఎనిమిదేళ్లున్నప్పుడే మా వారు చనిపోయారు. ప్రస్తుతం బాబు బి.టెక్‌ చదువుతున్నాడు. వాడు కూడా కుదిరినప్పుడల్లా మాకు సాయం చేస్తాడు. 


చనిపోవాలని అనుకున్నా... 

ఆపత్కాల బాంధవులు 

ఆమె పేరు టి. లక్ష్మి. హెచ్‌ఐవీ బాధితురాలు. భర్తతో కలిసి చనిపోదామని నిర్ణయించుకున్న ఆమె  ఆ తరువాత తనలాంటివారికి సాయం చేసే స్థాయికి చేరుకుంది. అదెలా సాధ్యమయ్యిందంటే... 
మాది వైజాగ్‌. మధ్య తరగతి కుటుంబం. నాకు పదిహేడేళ్లప్పుడు పెళ్లిచేశారు అమ్మానాన్న. గర్భం దాల్చిన ఎనిమిది నెలలకు పరీక్షలకని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రికి వెళ్లినప్పుడు నాకు హెచ్‌ఐవీ ఉందని తెలిసింది. కానీ నాకు ఆ వ్యాధి లేదని వైద్యులతో వాదించా. వాళ్లేమో ‘పుట్టబోయే బిడ్డకు ఈ వ్యాధి సోకకుండా చూడొచ్చు...’ అని చెప్పారు. మావారికి కూడా పరీక్షలు చేస్తే పాజిటివ్‌ అని వచ్చింది. దాంతో ఇద్దరం చనిపోవాలనుకున్నాం. చివరి నిమిషంలో కడుపులో బిడ్డ గుర్తొచ్చి మా ఆలోచనను విరమించుకున్నాం. కాన్పు చేయడానికి ఎవరూ ముందుకు రాలేదు. కేజీహెచ్‌లో హెచ్‌ఐవీ-ఎయిడ్స్‌ కౌన్సెలర్‌గా పనిచేసే శైలజా మేడమ్‌ సాయం తీసుకున్నాం. బాబు పుట్టాడు.  
కార్యకర్త నుంచి అధ్యకురాలిగా... తనవల్లే నేనిలా అయ్యానని మావారు మానసికంగా కుంగిపోయారు. తాగుడుకీ బానిసయ్యారు. పైగా జబ్బు విషయం అత్తయ్య వాళ్లకు తెలియడంతో మమ్మల్ని చిన్నచూపు చూసేవారు. చివరకు ఆయన ఆరోగ్యం పూర్తిగా దెబ్బతిని బాబుకు రెండేళ్లున్నప్పుడు చనిపోయారు. మావారి మరణానికి కారణం నేనేనని అత్తింటివారు నన్ను వేధించేవారు. దాంతో పుట్టింటికి వచ్చేశా. మందులు వాడుతూ బాబుని చూసుకుంటూ బతికేదాన్ని. మా చుట్టాలు నాకు మరో పెళ్లి చేస్తామని అనడంతో అసలు విషయం చెప్పా. ఆ సమయంలో నేనూ డిప్రెషన్‌లోకి వెళ్లిపోయా. అప్పుడే శైలజా మేడమ్‌ ‘సొసైటీ ఆఫ్‌ విశాఖ నెట్‌వర్క్‌ ఆఫ్‌ పాజిటివ్‌ మెంబర్స్‌ (ఎస్‌వీఎన్‌పీ ప్లస్‌)’ సంస్థ గురించి చెప్పి చేరమన్నారు. దీన్ని ఏడుగురు సభ్యులతో జామీ శ్రీనివాస్‌ అనే వ్యక్తి 2005లో ప్రారంభించారు. ఏ మాత్రం ఆలోచించకుండా అందులో చేరిపోయా. ఆ సంస్థ ప్రతినెలా యాక్ట్‌ ప్రాజెక్ట్‌ అనే కార్యక్రమాన్ని ఏర్పాటు చేసేది. హెచ్‌ఐవీ పాజిటివ్‌ వ్యక్తులు తమ సమస్యలను ఇతర బాధితులతో పంచుకునేవారు. వాటికి నేనూ వెళ్లేదాన్ని. మొదట్లో ఏడుగురు ఉండేవారు. ఇప్పుడు మా జిల్లావ్యాప్తంగా దాదాపు 12,000 మంది హెచ్‌ఐవీ బాధితులున్నారు. తరువాత ప్రభుత్వం ‘ఆశా’ అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. అందులో భాగంగా స్వయంసహాయక బృందాలకు, యూత్‌ లీడర్స్‌కు శిక్షణ ఇస్తూ హెచ్‌ఐవీపై అవగాహన కల్పించాలి. అలాగే హెచ్‌ఐవీ రోగులకు ఆరోగ్యపరీక్షలు చేయించడం, క్షయ ఉంటే మందులు వాడేలా చూడటం మరో ప్రాజెక్టు లక్ష్యం. వీటికి నేను కార్యకర్తగా మారా. ప్రతి రెండేళ్లకు మాకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి. బాధితులంతా కలిసి సంస్థ అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకుంటారు. జామీ శ్రీనివాస్‌ 2011లో చనిపోయారు. అప్పటినుంచీ నేను అధ్యక్ష్యురాలిగా ఉన్నా.  
ఉపాధీ కల్పిస్తాం... విహాన్‌ ప్రాజెక్ట్‌లో భాగంగా హెచ్‌ఐవీ రోగులకు కౌన్సెలింగ్‌ చేస్తాం. మందులు వాడే విధానం, వాళ్ల జీవనవిధానం ఎలా ఉండాలీ, మందుల వల్ల ఎదురయ్యే దుష్ప్రభావాలను ఎలా అధిగమించాలనేదీ వివరిస్తాం. హెచ్‌ఐవీ పాజిటివ్‌ వల్ల డిప్రెషన్‌కు గురైన వారికి కౌన్సిలింగ్‌ ఇస్తాం. అలాగే జిల్లా ఎయిడ్స్‌ నివారణ, నియంత్రణ మండలి సాయంతో హెచ్‌ఐవీ బాధితులకు ముఖ్యంగా మహిళలకు పోషకాహారం, సంక్షేమ పథకాలు అందేలా చూస్తాం. 2005 నుంచి ఇప్పటి వరకు యాభై మూడు మందికి ఇళ్లు ఇప్పించాం. దాదాపు 200 మందికి ఆరోగ్య బీమా కల్పించాం. కొంతమందికి  కొవ్వొత్తులు, ఫినాయిల్‌, డిటర్జెంట్‌ పౌడర్‌, సబ్బుల తయారీ నేర్పించాం. ఆ తరువాత వాళ్లకో ఉపాధి మార్గం చూపించాం. 50 మందికి టైలరింగ్‌లో శిక్షణే కాదు, కట్టుమిషన్లూ ఇప్పించాం. అనాథ పిల్లలకు ఐసీటీఎస్‌ కార్యక్రమం కింద నెలకు అయిదు వందల రూపాయలు అందేలా చూస్తున్నాం. నా ఆరోగ్యాన్ని నేను కాపాడుకుంటూనే ఇవన్నీ చేస్తున్నా.

- ప్రమీల పుట్టిగారి


మరిన్ని