X¾ŸÄt-«B «Õ£ÏÇ@Ç «JqšÌ
«Õ’¹-„Ã-JÅî ®¾«Ö-Ê¢’à «Õ£ÏÇ-@Á-©Â¹× …ÊoÅŒ NŸ¿u ¹Lp¢-ÍÃ-©¯ä ®¾Ÿ¿Õ-Ÿäl-¬Á¢Åî ®¾yK_§ŒÕ Ê¢Ÿ¿-«âJ Åê½-¹-ªÃ-«Ö-ªÃ«Û 1983 \“XÏ©ü 14« ÅäDÊ ¡ X¾ŸÄt-«B «Õ£ÏÇ@Ç N¬Áy-N-ŸÄu-©-§ŒÖEo 138 ‡Â¹-ªÃ© ®¾n©¢©ð \ªÃp{Õ Íä¬Çª½Õ. ÆX¾pšðx ƒC Ÿä¬Á¢©ð 骢œî «Õ£ÏÇ@Ç «JqšÌ. ƒX¾p-šËÂË Ÿ¿ÂË~º Ÿä¬Á¢©ð ƒŸí-¹ˆ˜ä «Õ£ÏÇ@Ç «JqšÌ. “¤Äª½¢-¦µ¼¢©ð 300 «Õ¢C NŸÄu-ª½Õn©Õ, 20 «Õ¢C ÆŸµÄu-X¾-Â¹×©Õ …¢œä-„ê½Õ. “X¾®¾ÕhÅŒ¢ 250 ®Ï¦s¢C, 2700 «Õ¢C NŸÄu-ª½Õn-©Åî N¹-®Ï-²òh¢C. 59 XÔ°, §Œâ° ÂÕq-©ÊÕ Æ¢C-²òh¢C. …ÊoÅŒ NŸ¿u ŸÄyªÃ «Õ£ÏÇ@Ç ²ÄCµ-ÂÃ-ª½ÅŒ ²ÄŸµ¿-ÊÂ¹× N¬ì†¾ ¹%†Ï Æ¢C-²òh¢C.
®Ïy„þÕq...
®Ô«Õ “X¾•-©Â¹× „çjŸ¿u NŸ¿uÅî ¤Ä{Õ ‚Ÿµ¿Õ-¯Ã-ÅŒÊ „çjŸÄuEo Æ¢C¢Íä «Õ£¾Çô-ÊoÅŒ ©Â¹~u¢Åî Aª½Õ-X¾-A©ð ¡ „ä¢Â¹-˜ä-¬Áyª½ ƒ¯þ-®Ïd-{Öušü ‚X¶ý „çÕœË-¹©ü å®j¯çq®ý (®Ïy„þÕq)ÊÕ 1986©ð \ªÃp{Õ Íä¬Çª½Õ. DEÂË \“XÏ©ü 18, 1986©ð Ê¢Ÿ¿-«âJ Åê½Â¹ ªÃ«Ö-ªÃ«Û “¤Äª½¢-¦µð-ÅŒq« P©-X¶¾-©-ÂÃEo „ä¬Çª½Õ. ‡ªá„þÕq E¦¢-Ÿµ¿-Ê© „äÕª½Â¹× X¾E-Í䮾Öh ‡¢Ÿ¿-JÂî “¤Äº¢ ¤ò²òh¢C. Ưä¹ «Õ¢C §Œá« œÄ¹d-ª½xÊÕ Æ¢C®¾Öh ®¾«Ö• 殫 X¾{x ÅŒÊ Â¹ª½h-„ÃuEo Eª½y-£ÏÇ-²òh¢C. “X¾®¾ÕhÅŒ¢ AAŸä X¾ª½u-„ä-¹~-º©ð Êœ¿Õ-²òh¢C.

“Ÿ¿Nœ¿ «JqšÌ
Ÿ¿ÂË~º Ÿä¬Á ¦µÇ†¾-©Â¹× °«¢ ¤ò®Ï „ä© ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ© ®¾¢®¾ˆ%-AE ÂäÄ-œÄ-©¯ä ©Â¹~u¢Åî “Ÿ¿Nœ¿ N¬Áy-N-ŸÄu-©-§ŒÖEo ÆX¾pšË «áÈu-«Õ¢“A ¯ÃªÃ ÍŒ¢“Ÿ¿-¦Ç-¦Õ¯Ã§Œáœ¿Õ 1997©ð \ªÃp{Õ Íä¬Çª½Õ. 1093 ‡Â¹-ªÃ©ðx \ªÃp{Õ Íä®ÏÊ «JqšÌ 2004 «ª½Â¹× 5 N¦µÇ-’Ã-©Åî «Ö“ÅŒ„äÕ ÊœË-*¢C. “X¾®¾ÕhÅŒ¢ 17 N¦µÇ-’éÕ, 6 ꢓŸÄ-©Åî …ÊoÅŒ NŸ¿u ꢓŸ¿¢’à ¦µÇ®Ï-©Õx-Åî¢C. 24 ÂÕq-©ÊÕ Æ¢C®¾Öh “Ÿ¿Nœ¿ ¦µÇ†¾© ÆGµ-«%-Cl´ÂË N¬ì†¾ ¹%†ÏE Æ¢C-²òh¢C. ¨ «JqšÌ ÆGµ-«%-Cl´©ð ÅŒNÕ-@Á-¯Ãœ¿Õ, ꪽ@Á, ¹ªÃg-{¹ ªÃ³ÄZ©Õ ¦µÇ’¹-²Äy«Õu¢ ¹LT \šÇ ‚Jn¹ ®¾£¾É-§ŒÖEo Æ¢C-®¾Õh-¯Ãoªá. ÅŒŸÄyªÃ NP†¾d “ŸÄNœ¿ ¦µÇ†¾©, ®¾¢®¾ˆ%A ®¾¢ª½-¹~-º©ð ÅŒ«Õ «¢ÅŒÕ ¤Ä“ÅŒÊÕ Eª½y-£ÏÇ-®¾Õh-¯Ãoªá.
ªÃ†ÔZ§ŒÕ ®¾¢®¾ˆ%ÅŒ NŸÄu-XÔª¸½¢
Ÿä¬Á «â© ¦µÇ†¾§çiÕÊ ®¾¢®¾ˆ%ÅŒ ¦µÇ†¾ÊÕ X¾J-ª½-ÂË~¢Íä …Ÿäl-¬Áu¢Åî 1961©ð ꢓD§ŒÕ ®¾¢®¾ˆ%ÅŒ ®¾¢®¾nÊÕ Aª½Õ-X¾-A©ð \ªÃp{Õ Íä¬Çª½Õ. ÅŒªÃyÅŒ ƒC ꢓD§ŒÕ ®¾¢®¾ˆ%ÅŒ NŸÄu-XÔ-ª¸½¢’à «Öª½Õp Íç¢C¢C. DEÂË 1962 •Ê-«J 4« ÅäDÊ “¤Äª½¢¦µ¼ X¶¾©-ÂÃEo …X¾-ªÃ-†¾Z-X¾A œÄ¹dªý ‡®ý.-ªÃ-ŸµÄ-¹%-†¾g¯þ „ä¬Çª½Õ. ÆX¾pšðx ¦µ¼«-¯Ã© EªÃtº¢ Â¢ ª½Ö.10 ©Â¹~-©ÊÕ AAŸä ¨„î ƯÃo-ªÃ«Û Æ¢Ÿ¿-èä-¬Çª½Õ. „ç៿šðx «JqšÌ ÆGµ-«%-Cl´ÂË «Ö° “X¾ŸµÄÊ ¯Ãu§ŒÕ-«âJh X¾ÅŒ¢-•-L-¬Ç®ÏY, ©ðÂú-®¾¦µ¼ «Ö° ®Ôp¹ªý ÆÊ¢-ÅŒ-¬Á-§ŒÕÊ¢ ƧŒÕu¢-’êý ‡¢Åî ¹%†Ï Íä¬Çª½Õ. 1962Ð70 «ª½Â¹× „ç៿šË œçjéª-¹d-ªý’à H‚ªý ¬Áª½t X¾E-Íä-¬Çª½Õ. ÅŒªÃyÅŒ ªÃ†ÔZ§ŒÕ ®¾¢®¾ˆ%ÅŒ ®¾¢²Än-¯þ’à ª½ÖX¾Û-C-Ÿ¿Õl-¹עC. 1987©ð œÎ„þÕf «JqšÌ £¾ÇôŸÄÊÕ®¾¢ÅŒ-J¢-ÍŒÕ-¹עC. ƒ¢Ÿ¿ÕÂ¹× ÆX¾pšË ꢓŸ¿ «ÖÊ« «Ê-ª½Õ© ¬ÇÈ «Õ¢“A XÔO ʪ½-®Ï¢-£¾É-ªÃ«Û ‡¢Åî ¹%†Ï Íä¬Çª½Õ. 1989©ð œÎ„þÕf «Jq-šÌ’à ªÃ†¾ZX¾A „ç¢Â¹-{-ªÃ-«Õ-¯þÍä “¤Äª½¢-Gµ¢-ÍŒ-¦-œË¢C. 1991Ð92 ÊÕ¢* ƹ-œ¿-NÕÂú X¾ª½¢’à «JqšÌ NŸµ¿Õ©Õ Eª½y-£ÏÇ¢-ÍŒœ¿¢ “¤Äª½¢-Gµ¢-*¢C. ƒ©Ç Âé-“¹-«Õ¢©ð Ưä¹ «Öª½Õp-©Â¹× ¯îÍŒÕ-¹×E ®¾Õ¢Ÿ¿ª½ «Jq-šÌ’à ’¹ÕJh¢X¾Û ¤ñ¢C¢C.
„äCÂú «JqšÌ
¦µÇª½-B§ŒÕ ®¾¢“X¾-ŸÄ-§ŒÖ-EÂË «â©-„çÕiÊ „䟿 NŸ¿uÊÕ Æ¢C¢-ÍÃ-©¯ä …ÊoÅŒ ‚¬Á-§ŒÕ¢Åî AAŸä ¡ „ä¢Â¹-˜ä-¬Áyª½ „äCÂú N¬Áy-N-ŸÄu-©-§ŒÖEo 2006©ð \ªÃp{Õ Íä®Ï¢C. ’¹«-ª½oªý ªÃ„äÕ-¬Áyªý ª¸Ã¹تý, «áÈu-«Õ¢“A „çj‡®ý ªÃ•-¬ì-È-ªý-骜Ëf ²ÄnX¾-ÊÂ¹× ‡¢Åî ¹%†Ï Íä¬Çª½Õ. 147.65 ‡Â¹-ªÃ©ðx \ªÃp{Õ Íä®ÏÊ «JqšÌE V©ãj 22, 2006©ð ’¹«-ª½oªý ªÃ„äÕ-¬Áyªý ª¸Ã¹تý “¤Äª½¢-Gµ¢-Íê½Õ.

X¾¬ÁÙ-„çjŸ¿u «JqšÌ...
«ÕE†Ï ‡¢ÅŒ «áÈu„çÖ... •¢ÅŒÕ-«Û©Õ Æ¢Åä Æ¯ä …Ÿäl-¬Áu¢Åî “X¾Åäu¹ «Jq-šÌE Å箾Öh ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ «ÖJa 30, 2005©ð “X¾Åäu¹ ÍŒ{d¢ Åç*a¢C. DE ‚ŸµÄ-ª½¢’à Aª½Õ-X¾-A©ð ¡ „ä¢Â¹-˜ä-¬Áyª½ X¾¬ÁÙ-„çjŸ¿u N¬Áy-N-ŸÄu-©§ŒÕ¢ V©ãj 15, 2005©ð «áÈu-«Õ¢“A „çj‡®ý ªÃ•-¬ì-È-ªý-éª-œËfÍä “¤Äª½¢-¦µÇ-EÂË ¯îÍŒÕ-¹עC. „ç៿šË O®Ô’à ‰\-‡®ý «Õ¯î-£¾Çt¯þ X¾E-Íä-¬Çª½Õ. ¨ «JqšÌ X¾J-Cµ©ð ªÃ†¾Z „ÃuX¾h¢’à Ưä¹ ¹@Ç-¬Ç-©©Õ X¾E-Íä-®¾Õh-¯Ãoªá. X¾¬ÁÙ-„çjŸ¿u¢©ð NX¾x-„Ã-ÅŒt¹ «Öª½Õp-©Â¹× «JqšÌ ¡Âê½¢ ͌՜¿Õ-Åî¢C. …ÊoÅŒ NŸ¿uÊÕ Æ¢C-²òh¢C.